Ενημέρωση, επιστήμη και τοξικότητα: γιατί δεν μπορώ να μείνω σιωπηλός

Κάθε καλοκαίρι επαναλαμβάνεται το ίδιο σκηνικό. Μια φωτογραφία καρχαρία, μια εμφάνιση μέδουσας, και τα κανάλια παραπληροφόρησης ανοίγουν διάπλατα. Το γνωρίζω καλά. Ασχολούμαι με τη θαλάσσια βιολογία και την επικοινωνία της επιστήμης εδώ και χρόνια, και έχω συνηθίσει στον θόρυβο.

Αυτό που δεν έχω συνηθίσει, είναι η υποκρισία.

Υπάρχουν οργανισμοί και άνθρωποι που λαμβάνουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε χρηματοδοτήσεις, έχουν ομάδες, παραγωγή, θεσμική κάλυψη. Και αντί να χτίσουν αξιοπιστία με δουλειά, επιλέγουν να τη χτίσουν υποβαθμίζοντας τους άλλους. Αυτό δεν είναι επιστήμη. Είναι τακτική.

Συγκεκριμένα: χαρακτηρίζεται ως «fake news» και ότι δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα για τις μωβ μέδουσες, ως «επικίνδυνη» τεχνική απώθησης καρχαρία από το ρύγχος, μια μέθοδος που εφαρμόζεται διεθνώς από βιολόγους, ερευνητές και εκπαιδευτές καταδύσεων σε όλο τον κόσμο. Την ίδια τεχνική αναφέρουν πανεπιστημιακοί και επιστήμονες από πολλές χώρες. "Επικίνδυνη", "Fake news", λένε. Για δουλειά που επαληθεύεται διεθνώς.

Θέλω να το πω καθαρά: η διαφωνία επί της ουσίας είναι ευπρόσδεκτη ειδικά σε ένα πολύπλοκο θέμα. Ο διάλογος είναι αναγκαίος. Αλλά το να ισχυρίζεσαι ότι μόνο εσύ κατέχεις την αλήθεια, ενώ καθηγητές πανεπιστημίου και ερευνητές παγκοσμίως λένε το αντίθετο, δεν είναι θέση. Είναι αλαζονεία.

Χρόνια δουλεύω στο πεδίο. Καταγράφω, τεκμηριώνω, δημοσιεύω. Οι βάσεις δεδομένων μου όσο πιο πλήρης γίνονται, δημοσιεύοντας τις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε μεγάλες βάσεις δεδομένων (GBIF, OBIS) με επαλήθευση στοιχειών, σε επιστημονικές δημοσιεύσεις (papers). Έμαθα τώρα ότι η αξιοπιστία δεν αγοράζεται με χρηματοδότηση, ούτε κατοχυρώνεται με μεταπτυχιακά και διδακτορικά. Κτίζεται αργά, με δεδομένα και με ειλικρίνεια.

Η θάλασσα δεν χρειάζεται φωνές που υψώνονται μειώνοντας τους άλλους. Χρειάζεται ανθρώπους που σέβονται την πολυπλοκότητά των θεμάτων και των διάφορων τρόπων έρευνας, λειτουργίας και επικοινωνίας.

Όσο για τους τοξικούς: δεν αξίζει ούτε ο χρόνος ούτε η ενέργεια. Το block είναι μια απόλυτα νόμιμη, υγιής και ειρηνική επιλογή. Και η ηρεμία που ακολουθεί αξίζει κάθε κλικ.