Ανησυχείτε για επιθέσεις καρχαριών στην Ελλάδα;

Το τελευταίο δεκαήμερο προσπαθώ μέσα από τα κανάλια, τα ραδιόφωνα και τις εφημερίδες να εξηγήσω στον κόσμο ότι έχουμε καρχαρίες στην Ελλάδα. Πάντα είχαμε, από την αρχαιότητα. Οι καταγραφές είναι αρκετές κάθε χρόνο και παρ' όλα αυτά δεν πρέπει να ανησυχούμε καθόλου.

Δεν βρισκόμαστε σε κάποια ταινία τρόμου. Οι καρχαρίες είναι παρεξηγημένα ζώα, αλλά παραμένουν άγρια ζώα και όχι κατοικίδια.

Πρώτα όμως μαθαίνουμε να κολυμπάμε, μετά ανησυχούμε για τους καρχαρίες!

Κάθε καλοκαίρι και με κάθε νέα αναφορά για καρχαρίες, όταν εμφανίζεται μια είδηση ή μια φήμη για καρχαρίες στις ελληνικές θάλασσες, επανέρχεται η ίδια ανησυχία: πόσο κινδυνεύουμε πραγματικά από επιθέσεις καρχαρία στην Ελλάδα;

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά.

Η απάντηση, με βάση τα διαθέσιμα ιστορικά στοιχεία, είναι ξεκάθαρη: οι επιθέσεις καρχαρία στην Ελλάδα είναι εξαιρετικά σπάνιες. Σε βάθος 180 ετών έχουν καταγραφεί συνολικά 15 περιστατικά, ενώ το τελευταίο καταγεγραμμένο περιστατικό σημειώθηκε το 1981 στον Παγασητικό Κόλπο. Από τότε έχουν περάσει πάνω από 40 χρόνια χωρίς καταγεγραμμένη επίθεση καρχαρία στη χώρα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καρχαρίες δεν υπάρχουν στις ελληνικές θάλασσες. Υπάρχουν, όπως υπάρχουν σε πολλές θάλασσες του κόσμου. Είναι φυσικό κομμάτι του θαλάσσιου οικοσυστήματος και παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας του. 

Και παρ' ότι υπάρχουν οι καρχαρίες, κάποια είδη βγαίνουν και στα ρηχά για να γεννήσουν, όπως π.χ. ο Γαλάζιος καρχαρίας (Prionace glauca).

Αυτό που χρειάζεται να θυμόμαστε είναι ότι η παρουσία τους δεν μεταφράζεται αυτόματα σε κίνδυνο για τον άνθρωπο.

Αντίθετα, ένας πολύ πιο συχνός και πραγματικός κίνδυνος είναι ο πνιγμός στην θάλασσα.

Τα τελευταία χρόνια, εκατοντάδες άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο στη θάλασσα στην Ελλάδα:
​

• Το 2020 καταγράφηκαν 351 θάνατοι από πνιγμό,
• το 2021 καταγράφηκαν 342 θάνατοι από πνιγμό,
• το 2022 καταγράφηκαν 398 θάνατοι από πνιγμό,
• το 2023 καταγράφηκαν 407 θάνατοι από πνιγμό,
• το 2024 καταγράφηκαν 395 θάνατοι από πνιγμό,
• και το 2025 καταγράφηκαν 357 θάνατοι από πνιγμό.

Ανησυχείτε ακόμα για τους καρχαρίες; 

Οι αριθμοί αυτοί δείχνουν ότι, πριν ανησυχήσουμε για εξαιρετικά σπάνια περιστατικά, χρειάζεται να δώσουμε μεγαλύτερη προσοχή σε βασικά ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας.

Η καλή γνώση κολύμβησης, η σωστή εκτίμηση των δυνάμεών μας και ο σεβασμός στη θάλασσα είναι πολύ πιο σημαντικά από τον φόβο για έναν καρχαρία. Πολλοί άνθρωποι υποτιμούν την κούραση, τα ρεύματα, τον αέρα, την απόσταση από την ακτή ή την επίδραση του φαγητού και του αλκοόλ πριν την κολύμβηση. Αυτοί οι παράγοντες μπορούν να γίνουν επικίνδυνοι, ακόμη και για άτομα που πιστεύουν ότι ξέρουν να κολυμπούν καλά.

Η συζήτηση για τους καρχαρίες μπορεί να τραβάει την προσοχή, όμως η πραγματική πρόληψη βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στην εκπαίδευση, στην ενημέρωση και στην υπεύθυνη συμπεριφορά μέσα και γύρω από τη θάλασσα.

Οι καρχαρίες δεν είναι ο βασικός κίνδυνος για τους λουόμενους στην Ελλάδα, ποτέ δεν ήταν. Είμαστε από τις πιο ασφαλείς χώρες. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι συχνά η άγνοια, η απροσεξία και η υπερβολική αυτοπεποίθηση.

Αν θέλουμε λοιπόν να μιλήσουμε σοβαρά για ασφάλεια στη θάλασσα, το πρώτο βήμα δεν είναι να φοβόμαστε τους καρχαρίες. Είναι να μάθουμε να κολυμπάμε σωστά, να γνωρίζουμε τα όριά μας και να σεβόμαστε το θαλάσσιο περιβάλλον.
Πρώτα μαθαίνουμε να κολυμπάμε.
Μετά ανησυχούμε για τους καρχαρίες.